Zgodnie z polskim prawem, urzędy i instytucje publiczne mają obowiązek dostarczać obywatelom informacje na temat cyberbezpieczeństwa oraz uczyć, jak się chronić przed zagrożeniami w sieci. Cyberbezpieczeństwo to ochrona danych i systemów komputerowych przed atakami, które mogą naruszyć ich poufność, integralność, dostępność lub autentyczność.
Poniżej wyjaśniamy, czym są najczęstsze zagrożenia i jak się przed nimi zabezpieczać.
Najczęstsze zagrożenia w internecie
Złośliwe oprogramowanie (malware)
To programy, które uszkadzają dane lub przejmują kontrolę nad urządzeniem, np. wirusy lub ransomware (programy blokujące dostęp do danych i żądające okupu).
Phishing
Oszustwo polegające na wyłudzaniu poufnych informacji, np. haseł, poprzez fałszywe e-maile lub strony internetowe.
Ataki na urządzenia IoT
Hakerzy mogą przejąć kontrolę nad urządzeniami podłączonymi do internetu, takimi jak kamery, inteligentne lodówki czy systemy grzewcze.
Kradzież danych (Data Breach)
Wykradanie danych osobowych, które mogą być używane do kradzieży tożsamości lub oszustw.
Publiczne Wi-Fi
Korzystanie z otwartych sieci Wi-Fi bez zabezpieczeń może narażać użytkowników na przechwycenie danych.
Jak się chronić?
1. Aktualizuj oprogramowanie
Regularnie instaluj aktualizacje systemu operacyjnego, aplikacji i programów antywirusowych. Dzięki temu eliminujesz luki w zabezpieczeniach.
2. Używaj silnych haseł
Twórz hasła długie i unikalne, składające się z liter, cyfr i znaków specjalnych.
Nie używaj jednego hasła do wszystkich kont.
3. Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe
Korzystaj z dodatkowego zabezpieczenia, np. kodów SMS lub aplikacji generujących jednorazowe hasła.
4. Rób kopie zapasowe danych
Regularnie zapisuj ważne dane na oddzielnych nośnikach, np. pendrive’ach lub w chmurze.
5. Sprawdzaj strony internetowe
Przed podaniem poufnych danych upewnij się, że strona jest bezpieczna (adres zaczyna się od „https” i ma ikonę kłódki).
6. Unikaj podejrzanych wiadomości
Nie otwieraj załączników ani linków z nieznanych e-maili. Jeśli wiadomość wydaje się podejrzana, skontaktuj się bezpośrednio z nadawcą.
7. Chroń swoje Wi-Fi
Ustaw silne hasło do sieci Wi-Fi i zmień domyślne hasło administratora routera.
8. Uważaj na publiczne sieci Wi-Fi
Unikaj logowania się do banków i innych wrażliwych usług przez niezabezpieczone Wi-Fi. Korzystaj z internetu mobilnego lub VPN.
Gdzie szukać pomocy i informacji?
Baza wiedzy o cyberbezpieczeństwie: https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbezpieczenstwo
Poradniki i ostrzeżenia: https://www.cert.pl
Zgłaszanie incydentów: https://incydent.cert.pl
Jeśli zauważysz podejrzane działania w sieci lub staniesz się ofiarą ataku, zgłoś to odpowiednim służbom lub poinformuj bank, usługodawcę internetowego albo policję. Pamiętaj, że Twoje bezpieczeństwo w sieci zależy także od Ciebie!

